Czyste powietrze w Gminie Czarnia - przypominamy o obowiązkach i zakazach

W sezonie grzewczym przypominamy, że na terenie całego województwa mazowieckiego, w tym w Gminie Czarnia, obowiązuje uchwała antysmogowa oraz Program ochrony powietrza. Przepisy dotyczą każdego, kto ogrzewa dom, lokal lub budynek gospodarczy kotłem, piecem albo kominkiem.

Zakazane paliwa

Od 1 lipca 2018 r. zakazane jest spalanie:

• mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek z ich udziałem,
• węgla brunatnego i paliw z jego udziałem,
• węgla kamiennego w postaci sypkiej o uziarnieniu 0-3 mm (miału),
• biomasy o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%, w tym mokrego drewna.

Kupując węgiel, warto poprosić sprzedawcę o świadectwo jakości paliwa. Całkowity zakaz stosowania węgla kamiennego dotyczy wyłącznie Warszawy (od 1 października 2023 r.) oraz gmin 9 powiatów podwarszawskich (od 1 stycznia 2028 r.) i nie obejmuje Gminy Czarnia.

Zakaz spalania odpadów

Odpadów nie wolno spalać w piecach, kotłach, kominkach ani na ognisku. Dotyczy to m.in. tworzyw sztucznych, opakowań, gumy, tekstyliów, mebli, płyt wiórowych oraz drewna malowanego i impregnowanego. Odpady należy przekazywać w ramach gminnego systemu odbioru odpadów lub do PSZOK. Liście, trawę i gałęzie należy kompostować albo oddawać jako bioodpady - nie wolno ich spalać w ogrodzie.

Kotły i kominki - terminy

Urządzenie -Wymóg

• Kocioł na węgiel lub drewno bezklasowy (nie spełnia klasy 3, 4 lub 5 wg PN-EN 303-5:2012) - Eksploatacja zakazana od 1 stycznia 2023 r.
• Kocioł klasy 3 lub 4 - Eksploatacja dopuszczalna do 31 grudnia 2027 r., od 1 stycznia 2028 r. zakazana
• Kocioł klasy 5 zainstalowany przed 11 listopada 2017 r. - Może być użytkowany do końca okresu żywotności
• Kocioł na paliwa stałe instalowany od 11 listopada 2017 r. - Musi spełniać wymagania ekoprojektu
• Kominek, koza, piec kaflowy (miejscowy ogrzewacz pomieszczeń) -Od 1 stycznia 2023 r. musi spełniać wymagania ekoprojektu albo mieć urządzenie ograniczające emisję pyłu

Klasę kotła wskazuje tabliczka znamionowa lub dokumentacja urządzenia.

Program ochrony powietrza

Obowiązujący Program ochrony powietrza dla stref województwa mazowieckiego wprowadza ponadto:

• zakaz używania dmuchaw do liści, zarówno spalinowych, jak i elektrycznych,
• w czasie ogłoszonego ostrzeżenia o ryzyku przekroczenia norm jakości powietrza - ograniczenie (poziom 1), a następnie zakaz (poziom 2) palenia w kominkach i innych urządzeniach na paliwa stałe, które stanowią dodatkowe lub awaryjne źródło ciepła.

Deklaracja do CEEB

Właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek złożyć deklarację o źródłach ciepła i źródłach spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w terminie 14 dni od pierwszego uruchomienia nowego źródła ciepła, także po wymianie kotła. Deklarację składa się przez stronę ceeb.gov.pl albo w formie papierowej w Urzędzie Gminy. Niezłożenie deklaracji zagrożone jest karą grzywny.

Kontrole i kary

• Przestrzeganie przepisów kontroluje Wójt Gminy Czarnia przez upoważnionych pracowników Urzędu Gminy. Kontrolujący może wejść na teren nieruchomości w godz. 6:00-22:00, sprawdzić urządzenie grzewcze i stosowane paliwo oraz pobrać próbkę popiołu.
• Naruszenie uchwały antysmogowej jest wykroczeniem: mandat karny do 500 zł albo grzywna do 5000 zł orzeczona przez sąd.
• Spalanie odpadów poza instalacjami do tego przeznaczonymi zagrożone jest karą aresztu albo grzywny.
• Udaremnianie lub utrudnianie kontroli jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 3.

Wsparcie finansowe

Wymianę źródła ciepła i termomodernizację domu jednorodzinnego można sfinansować m.in. z programu „Czyste Powietrze” (czystepowietrze.gov.pl). Informacji udziela również Urząd Gminy Czarnia.

Kontakt

Urząd Gminy Czarnia, Czarnia 41, 07-431 Czarnia, tel. 29 772 70 17.

Podstawa prawna

• Uchwała nr 162/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 24 października 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa mazowieckiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2017 r. poz. 9600), zmieniona uchwałą nr 59/22 z dnia 26 kwietnia 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2022 r. poz. 5147) - tekst pierwotny ze zmianami.
• Uchwała nr 115/20 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 8 września 2020 r. w sprawie programu ochrony powietrza dla stref w województwie mazowieckim, w których zostały przekroczone poziomy dopuszczalne i docelowe substancji w powietrzu, zaktualizowana uchwałą nr 204/23 z dnia 21 listopada 2023 r.
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647 - tekst jednolity, ze zm.) - art. 96, art. 334, art. 379.
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2026 r. poz. 1328 - tekst jednolity) - art. 155, art. 191.
• Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2026 r. poz. 920 - tekst jednolity) - art. 27g, art. 27h.
• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2025 r. poz. 734 - tekst jednolity, ze zm.) - art. 24 § 1.
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2025 r. poz. 860 - tekst jednolity, ze zm.) - art. 96 § 1.
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2025 r. poz. 383 - tekst jednolity, ze zm.) - art. 225 § 1.